محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

383

آثار عجم ( فارسى )

يكى از اولاد اتابك سعد بوده و پيش از كلمهء مذكورهء « بن اتابك » ، نام صاحب قبر بوده و همچنين قبل از عدد « سبعمائه » ، از عشرات و آحاد عددى داشته كه از سنگ محو و جاى آن مشهود بود . اسكن قسمتى از يك سنگ قبر قديمى ، مربوط به دورهء اسلامى . بالجمله ، نقشهء بقعهء مذكوره را با چند قطعه ستون كه باقى مانده و آثار دو درب از چهار درب را برداشتم در ورقه‌اى به نمرهء 35 . [ 231 f ] از بقعهء مشهور به مادر سليمان ، به مقدار يك ميدان اسب دور از آن ، در طرف شرقى بقعه ، در صحرا ، جايى است كه چند آثار ديگر مشاهده شد « 1 » ؛ از جمله : [ آثار عمارات مجاور پاسارگاد ] : سه قطعه از ديوار عمارت كه طاقچه دارد و از سنگ كه بر پاست بر روى يكى از آنها ، 4 سطر به خطّ ميخى نقش شده و ستونى هم از سنگ سفيد ، بر جاى مانده كه چهار پارچه است بر روى هم نصب نموده‌اند . آن را مساحت كردم ؛ از 13 ذرع متجاوز است . در اطراف آن ستونها و جدار مذكوره ، آثار عمارات بسيار ظاهر است ؛ يعنى شالوده‌هايى بزرگ و سنگهاى خرد خرد و بر روى هم ، انبوه انبوه ريخته ، مىنمايد كه در شكستن آن سنگها ، تعمّد كرده باشند و در خرابى آنها ، اهتمام نموده‌اند . در قطعه

--> ( 1 ) . آثار و علاماتى كه مشاهده مىشود ، دلالت دارد بر اينكه در اين سرزمين ، شهرى بسيار بزرگ بوده و بعض از سيّاحان انگريز در سياحت‌نامهء خود ، اين شهر را پسارگيدى نوشته‌اند [ پساسير ] به باى 3 نقطه و سين مهمله و الف و راء مهمله و كاف فارسى و ياء و دال مهمله و ياء ايضا در آخر ؛ و گويند قديم آن شهر را به اسم مذكور مىخوانده‌اند .